علت دون دون شدن رنگ؛ بررسی دلیل پوست پرتقالی شدن رنگ
احتمالا برای شما هم پیش آمده است که بعد از رنگآمیزی یک سطح که میتوان چوب، فلز یا هرنوع دیگری باشد، متوجه دون دون شدن رنگ شدهاید. اگر دستتان را روی سطح بکشید، برجستگیهای آن را حس میکنید. این مشکل زیبایی کار را کم میکند و حتی ممکن است دوام آن را کاهش دهد؛ اما علت دون دون شدن رنگ چیست؟ چطور میتوان آن را برطرف کرد؟ میتوانیم از بروز این اتفاق جلوگیری کنیم؟
بله. نگران نباشید؛ دلیل دون دون شدن رنگ هرچه باشد میتوانید علت آن را در ادامه این محتوا از سایت بیتک متوجه شوید و راههای جلوگیری از دون شدن رنگ را یاد بگیرید تا در نهایت سطحی صاف، یکدست و عالی داشته باشید.

دون شدن رنگ چیست؟
دون شدن رنگ یعنی وقتی رنگ میزنید، سطح صاف و یکدست نمیشود و برجستگیها یا فرورفتگیهای ریز روی آن میبینید. در صنعت رنگ معمولا به آن پوست پرتقالی شدن رنگ نیز میگویند. این مشکل میتواند بعد از رنگ زدن روی دیوار، سقف، دربها و حتی ماشین اتفاق بیفتد و باعث میشود ظاهر کار جالب نباشد. بیشتر اوقات وقتی با مشکل دون شدن رنگ روبهرو میشویم، فکر میکنیم علت دون دون شدن رنگ چیست؟ اغلب این مشکل دلیلهای سادهای دارد: رنگ خیلی غلیظ یا خیلی رقیق، آماده نبودن سطح قبل از رنگ زدن، یا ابزار نامناسب همه میتوانند دلیل دون شدن رنگ باشند.
علت دون دون شدن رنگ چیست؟
به نظر شما علت دون دون شدن رنگ چیست؟ وقتی رنگ روی دیوار یا سقف زده میشود، بعضی وقتها سطح صاف و یکدست نمیشود و برجستگیها یا فرورفتگیهای ریز پیدا میکند. این مشکل اغلب به چند دلیل ساده رخ میدهد: اینکه رنگ خیلی غلیظ یا رقیق باشد، سطح آماده نباشد، ابزار مناسب استفاده نشده باشد یا دما و رطوبت محیط به خوبی تنظیم نشود. در ادامه به انواع علت دون شدن دون شدن رنگ از علت دون دون شدن رنگ اکریلیک تا دلیل پوست پرتقالی شدن رنگ پلی اورتان پرداختهایم:
غلظت نامناسب رنگ
یکی از مهمترین دلیل دون دون شدن رنگ، غلظت خیلی زیاد یا رقیق بودن رنگ است. وقتی رنگ خیلی غلیظ باشد، روی سطح صاف نمینشیند و برجستگی ایجاد میکند. از طرف دیگر، اگر رنگ شما بیش از حد رقیق باشد، به خوبی پخش نمیشود و بعد از اجرا با چشم ناهمواری و حبابها را میبینید. به خصوص علت دون دون شدن رنگ اکریلیک با غلطت یا علت دون دون شدن رنگ روغنی معمولا به همین دلیل است. باید حتما غلظت رنگ را کنترل کنید تا این اتفاق نیفتد.
اجرای چند لایه بدون فاصله مناسب
یکی دیگر از دلیل پوست پرتقالی شدن رنگ این است که اجازه نمیدهید لایه قبلی رنگ خشک شود و بلافاصله لایه بعدی را روی آن میزنید. این کار باعث میشود رنگ برجسته و ناصاف شود و ظاهر پوست پرتقالی پیدا کند. خیلی مهم است که بین لایهها صبرکنید تا خشک شوند، چه در رنگ اکریلیک و چه رنگ روغنی این موضوع خیلی اهمیت دارد تا دلیل دون دون شدن رنگ با پیستوله و غلظک کم شود و نتیجه کار ایرادات کمتری داشته باشد.

سطح یا ابزار نامناسب
استفاده از غلطک یا پیستوله نامرغوب، قدیمی یا آلوده میتواند علت دون دون شدن رنگ با غلطک و پیستوله باشد. همچنین اگر سطح را قبل از رنگآمیزی تمیز نکرده یا از ابزار مناسب برای برطرف کردن گردوخاک، چربی و هر آلودگی استفاده نکنید، چسبندگی رنگ کم میشود و همین اتفاق باعث بلند شدن رنگ میشود. انتخاب ابزار باکیفیت و آمادهسازی استاندارد سطح، احتمال دون دون شذن رنگ را تا حد زیادی کاهش میدهد.
دما و رطوبت محیط
دلیل دون دون شدن رنگ میتواند دما باشد؛ به این صورت که وقتی رنگ در هوای خیلی سرد یا خیلی گرم زده شود، به درستی خشک نمیشود و همین، دلیل پوست پرتقالی شدن رنگ خواهد شد. رطوبت بالا هنگام رنگآمیزی دلیل پوست پرتقالی شدن رنگ پلی اورتان یا دیگر رنگها است. وقتی دما و رطوبت مناسب باشد، رنگ راحتتر روی سطح مینشیند و نتیجه کار صاف و یکدست میشود.
کیفیت پایین رنگ
استفاده از رنگ بیکیفیت یا تاریخ گذشته هم باعث دون دون شدن رنگ اکریلیک و روغنی میشود. این رنگها خوب روی سطح پخش نمیشوند و هنگام خشک شدن رنگ، سطح دون دون و دارای برجستگی خواهد بود. همیشه قبل از خرید رنگ تحقیق کافی داشته باشید تا خرید باکیفیتی انجام دهید و احتمال پوست پرتقالی شدن رنگ کم شود.
علت دون دون شدن رنگ با غلطک
وقتی با غلطک رنگ میزنید، یکی از اصلیترین علت دون دون شدن رنگ، استفاده از غلطک نامناسب است. اگر غلطک قدیمی، آلوده یا پرز بلند باشد، رنگ خوب روی سطح پخش نمیشود، درنتیجه رنگ پوست پرتقالی میشود. غلظت رنگ هم مهم است؛ رنگ خیلی غلیظ یا خیلی رقیق باعث ایجاد دون دون روی رنگ خواهد شد. آماده نبودن سطح و دما یا رطوبت نامناسب هم میتواند مشکل را بدتر کند. به همین دلیل علت دون دون شدن رنگ با غلطک کیفیت پایین غلظک و دیگر علت دون دون شدن رنگ اکریلیک با غلطت است.

علت دون دون شدن رنگ با پیستوله
علت دون دون شدن رنگ با پیستوله به نحوه پاشش آن خیلی بستگی دارد. فشار هوا، فاصله نازل از سطح و میزان رقیق بودن رنگ روی یکنواختی رنگ تاثیر میگذارد. اگر رنگ بیش از حد پاشیده شود یا لایه ایجاد شده ضخیم باشد، سطح صاف نمیماند و دون دون خواهد شد. همچنین خشک شدن سریع رنگ یا آماده نبودن سطح از دیگر علت دون دون شدن رنگ با پیستوله است. علت دون دون شدن رنگ روغنی نیز همین خواهد بود.
برطرف کردن دون شدن رنگ
اگر رنگ روی سطح دون دون شد، چند راه ساده وجود دارد که میتوانید با آن مشکل را تا حد زیادی برطف کنید:
مرحله اول؛ صاف کردن سطح
قسمتهایی از رنگ که دون دون شدهاند را با سنباده نرم (۶۰۰ یا ۸۰۰ گریت) به آرامی و در حالت دورانی صاف کنید. با این کار میخواهیم قسمتهای برجسته همسطح بخشهای یکدست باشند. سمبادهزنی را تا جایی که سطح کار یکنواخت شود ادامه دهید.
مرحله دوم؛ پاکسازی سطح
بعد از اتمام سنبادهزنی، تمام گرد و غبار را کامل تمیز کنید. اول با یک دستمال نمدار گردها را جمع کنید، سپس با دستمال خشک یا برس نرم باقیمانده غبار را را بردارید. در آخر با دستمال چسبناک سطح را بهطور کامل تمیز کنید تا هیچ ذرهای باقی نماند. این کار باعث میشود لایه جدید رنگ خوب بچسبد و دوباره دانهدانه نشود.
مرحله سوم؛ استفاده از رنگ با غلظت مناسب
رنگ را دقیقا طبق دستور روی بسته یا توصیه فروشنده رقیق کنید. رنگ خیلی غلیظ باعث پوستپرتقالی شدن و دانهدانه شدن میشود و رنگ خیلی رقیق هم روی سطح نمیماند و حرکت میکند. قبل از استفاده، رنگ را خوب هم بزنید و از صافی رد کنید تا هیچ دانه یا تکه درشتی داخل آن بهجای نماند.

مرحله چهارم؛ ابزار تمیز و مناسب
برای رنگ زدن از غلطک یا قلمموی تمیز، سالم و بدون پرز استفاده کنید. اگر قرار است با غلطک این کار را انجام دهید، بهتر است دارای موی کوتاه (۴ تا ۶ میلیمتر) و باکیفیت باشد. ابزار کثیف یا پرزدار یکی از اصلیترین دلایل ایجاد دانه روی رنگ است؛ بنابراین برای اطمینان بیشتر حتما قبل از شروع کار ابزارها رو بشویید.
مرحله پنجم؛ اجرای مجدد رنگ
بعد از اجرای مجدد لایه رنگ، حتما به صورت یکنواخت و دو یا سه بار رنگ را روی لایه قبلی بزنید. حتما اجازه دهید تا لایه قبلی خشک شود سپس لایه بعدی را بزنید. به هر میزان حرکت غلطک و قلمو شما یکنواخت و بدون وقفه باشد، سطح یکدست، بدون دانه و تمیزتر خواهد بود.
راه های جلوگیری از دون شدن رنگ
اگر میخواهید در زمان و هزینه شما صرفهجویی شود، باید رنگآمیزی را با کمترین نقص انجام دهید. به همین دلیل، برای اینکه رنگ صاف و یکدست روی سطح موردنظر بنشیند، نکات ساده زیر را رعایت کنید:
- سطح را کامل تمیز کنید
قبل از رنگآمیزی، سطح باید بهطور کامل از گردوغبار، چربی، دوده و حتی اثر انگشت تمیز شود. میتوانید از دستمال مرطوب با مقدار کمی مایع ظرفشویی رقیق سطح را تمیز کرده و بعد با دستمال خشک آن را خشک کنید. هرچقدر سطح تمیز باشد، چسبندگی رنگ بهتر خواهد بود و از دون دون شدن رنگ جلوگیری میشود.
- استفاده از ابزار مناسب
همیشه از غلطک، قلممو یا پیستوله تمیز و سالم استفاده کنید. ابزار کهنه یا پرزدار بهسرعت باعث دانهدانه شدن میشود. قبل از شروع حتما ابزار را بشویید و مطمئن شوید هیچ پرز یا جسم خارجی روی آن نیست.
- رقیق کردن درست رنگ
غلظت رنگ بسیار مهم است. رنگ خیلی غلیظ سطح را زبر و پوستپرتقالی میکند و رنگ خیلی رقیق شره میکند. رنگ را خوب هم بزنید و از آب یا تینر مخصوص همان برند استفاده کنید.
- کنترل دما و رطوبت محیط
بهترین بازه دما برای رنگآمیزی ۱۵ تا ۲۵ درجه و رطوبت زیر ۷۰ درصد است. اگر هوای سرد باشد رنگ به کندی خشک میشود و در هوای گرم نیز ممکن است حباب و دانه در رنگ ایجاد شود.
- استفاده از رنگ باکیفیت
اگر رنگ شما باکیفیت باشد، امکان اینکه پوست پرتقالی شود بسیار کم است؛ اما اگر از نوع بسیار ارزان و بدون استاندارد استفاده کنید، در نهایت رنگ شما دون دون خواهد شد؛ حتما از فروشگاههای معتبر و برندهای محبوب رنگ بخرید.
- صبور باشید
هیچوقت لایه بعدی را قبل از خشک شدن کامل لایه قبلی نزنید. برای رنگ پلاستیک حداقل ۴ الی ۶ ساعت و برای رنگ روغنی حدود ۲۴ ساعت صبر لازم است. اگر هر لایه خوب خشک شود، سطح صاف میماند و دانه هم درست نمیشود.

نتیجه گیری
بعد از شناخت و بررسی دقیق علت دون شدن رنگ، باید گفت که مشکلی قابل پیشگیری و در بسیاری موارد قابل رفع است. کافی است چند نکته مهم را در نظر داشته باشید: آماده نکردن سطح، غلظت نامناسب رنگ، ابزار اشتباه یا دمای نامناسب همه باعث دون شدن رنگها میشود. قبل از رنگ زدن کمی وقت بگذارید، سطح را تمیز نگه دارید، رنگ را درست آماده کنید و از ابزار سالم استفاده کنید تا نتیجه صاف و خوب شود. چه سطح شما دیوار باشد، چه چوب یا کابینت، با همین چند نکته ساده میتوانید از پوست پرتقالی شدن رنگ جلوگیری کنید.
در واقع رنگآمیزی خوب بیشتر علاوه بر کیفیت رنگ و ابزار مناسب، به حوصله و دقت شما هم خیلی بستگی دارد. شما میتوانید انواع رنگ را با بهترین کیفیت از ما در بیتک بخرید و خیالتان از نتیجه نهایی کار راحت باشد. برای مشاوره با کارشناسان ما در کارخانه رنگ بیتک و هرگونه سوال درخصوص انواع رنگ میتوانید با شمارههای درج شده در صفحه تماس بگیرید تا بهترین راهنمایی را دریافت کنید.
سوالات متداول
رنگ اکریلیک را چند درصد رقیق کنم که دوندون نشود؟
معمولا رنگ اکریلیک را حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد با آب رقیق میکنند. دقت کنید نه خیلی رقیق باشد که چکه کند و نه خیلی غلیظ که سطح غیریکنواخت شود.
رنگهای برند خوب هم پوستپرتقالی میشوند؟
بله، حتی رنگهای باکیفیت هم اگر سطح آماده نباشد، ابزار مناسب استفاده نشود یا دما و رطوبت نامناسب باشد، ممکن است حالت پوست پرتقالی پیدا کنند.
تو هوای شرجی چطور رنگ بزنم که دوندون نشود؟
در هوای شرجی صبر کنید تا سطح خشک و تمیز باشد، از لایههای نازک رنگ استفاده کنید و بین لایهها زمان بدهید تا هر لایه کامل خشک شود.
غلطک مویی کوتاه بهتر است یا اسفنجی؟
برای سطوح صاف و دیوار، غلطک مویی کوتاه بهتر است؛ اسفنجی برای سطوح خیلی صاف یا خاص مناسب است.
بهترین دما برای رنگ روغنی و اکریلیک چقدر است؟
دمای بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد بهترین است؛ در این دما رنگ صاف و یکنواخت میماند.
اگر در هوای سرد رنگ بزنم، دون دون میشود؟
بله، در هوای سرد رنگ خوب خشک نمیشود و سطح دون دون میشود. بهتر است در هوای متعادل یا داخل خانه رنگ بزنید.